Dvorac Jakabfi-Juhas – Zagujeni

Malo selo Zagujeni, lokacija poznatog dvorca Jakabfi-Juhas, nalazi se u okrugu Karaš-Severin, na samo 9km od Karansebeša i 30 od Lugoja. Glavna zgrada površine 900 m2 ima 22 sobe i druge prostorije, a tu je i 8 sporednih zgrada, park od 3.000 m2 (sa različitim vrstama bora i egzotičnog drveća), voćnjak i ribnjak. Ceo kompleks se proteže na preko 27.500 m2, a tužan kuriozitet jeste da se na više mesta na internetu nalaze oglasi za prodaju. Verovatno neće naći novog vlasnika tako brzo, budući da se nudi za nešto manje od 800 hiljada evra. Priča se da su samo u Bukureštu nekretnine skuplje od ovoga.

Izgradnju dvorca završila je porodica Jakabfi 1850. godine. Eminentni član ove jermenske porodice, Krištof I, nagrađen je plemićkom titulom od strane Marije Terezije 1760. Osoba koja je započela izgradnju bio je brat Šimona Jakabfija (karaškog podišpana), Mikloš, sudija kraljevskog suda u Lugoju. Njegova deca postala su vlasnici dvorca u Zagujeniu, i oboje su ostavili svoj obol u mađarskoj kulturi.

Najpoznatiji Jakabfi verovatno je bio Elemer (1881-1963), advokat, političar i član Mađarske akademije nauka. Bio je prvo član mađarskog, a zatim rumunskog parlamenta. Kao potpredsednik mađarske stranke i urednik žurnala Mađarska manjina (Magyar Kisebbség) bio je jedan od najuticajnijih političara koji su predstavljali nacionalnu manjinu u periodu između dva rata. 1944. godine bio je uhapšen u Zagujeniu i nakon toga je odveden u Bukurešt gde je zatvoren. Pušten je nakon nekoliko godina.

U to vreme dvorac više nije pripadao porodici Jakobfi. Troškovi izgradnje bili su preveliki i do završetka izgradnje 1850. godine, porodica je bila u dugovima. Dvorac je prvo prešao u ruke baronice Hermine fon der Hejte, a 1874. godine, nakon njene smrti, porodica bečkih industrijalaca, Juhasa, kupila je imanje.

Porodica Juhas je dodatno investirala u zgradu: dodali su nove sobe i modernizovali imanje, tako da je središnja zgrada dobila eksterijer koji je bio u duhu vremena. U ovom periodu napravljeni su i konzervatorijum i bazen. Svi ovi dodaci učinili su Jakabfi imanje jednim od najimpozantnijih kompleksa u Banatu.

Drugi svetski rat doneo je propadanje, naime, Crvena armija je došla u njegov posed i uništavanje je počelo. Dvorac je nacionalizovan 1944. nakon čega je komunistički režim odlučio da pretvori zgradu u stanicu poljoprivredne mehanizacije. Imanjem nisu dobro upravljali sledećih decenija i nijedna vlast nije imala sluha za njegovu arhitektonsku vrednost.

Reklama koja najavljuje da je posed na prodaju sadrži rečenicu vrednu čitaočeve pažnje: prodavcu bi bilo drago ako bi se u dvorcu otvorio centar za pomoć obolelima od Alchajmerove bolesti.

Majaru Anka, arhitekta, ovako piše o dvorcu: „Fasada koja je postavljena u pravcu ulice pokazuje oba pilastera koji se završavaju ukrasnim kapitelom, okviri prozora i ukrasni elementi pažljivo su oblikovani u neobaroknom stilu i imaju odlike komunističkog perioda – spojeni su belom žbukom. Ulični deo dvorca nije podeljen, pokazuje strog i klasicistički karakter i simetriju, dok se jedna strana otvara prema svetu u obliku lođe. Do glavnog ulaza u dvorac (nekada klasičnog timpana koji je danas ukrašen grbom porodice Juhas) može se doći stazom koja vodi kroz park.“

Post Author: