Imanje Čekonič – Žombolj

Kao i mnoga druga imanja u Banatu, Žombolj je ponuđen na prodaju od strane cara Josifa II. Godine 1780. javne aukcije bile su najavljene da bi zemljište prešlo u privatno vlasništvo. Godine 1790, nakon jedne takve aukcije, prema ugovoru o iznajmljivanju između administracije u Temišvaru i pukovnika Jožefa Čekoniča (1757 – 1824), sina Pala Čekoniča, imanja oko Žombolja preuzela je porodica barona Čekoniča. Ugovor je dozvolio Jožefu Čekoniču period od 20 godina da isplati dogovorenu cenu od 376.826 mađarskih forinti i 15 krajcara, ali je pukovnik uspeo da plati pun iznos unutar 10 godina, i od 1800. nadalje postao jedini zakonski vlasnik imanja Žombolja.

Imanje porodice Čekonič bilo je najveće u okrugu Torontal i protezalo se na 22.379,8 jutara. Porodica Čekonič postala je najvećih aristokratskih porodica u okolini, ne samo zbog veličine svog poseda, već i zato što su uspostavili poljoprivredni i stočarski model koji se smatrao jednim od najmodernijih u Mađarskoj u sledećim decenijama. Da bi se održao visok standard imanja, porodica Čekonič investirala je velik novac u ovo područje, ne samo da bi se održavao kompleks, već i okolne zgrade, kao i uvezena radna snaga.

Žombolj se nije razlikovao od drugih delova Banata gde je plemstvo, koje je kupilo velika područja zemlje i čitava sela, počelo da gradi prestižne zgrade koje je kasnije koristilo kao letnje ili zimske rezidencije ili sedišta porodice. Porodica Čekonič izgradila je nekoliko dvoraca u Žombolju.

Najlepša zgrada koja je pripadala gorepomenutoj porodici bila je dvorac Čekonič, takoće poznat i kao dvorac Čito. Podignuta je između 1864. i 1870. u poljima Žombolja. Ovaj predivna zgrada služila je porodici kao letnja rezidencija. Nažalost, ona više ne postoji jer je nestala u godinama nakon Prvog svetskog rata. Vlasnici nisu mogli da održavaju zgradu pa su je srušili i prodali materijal deo po deo sve dok dvorac nije u potpunosti nestao.

Drugi dvorac Čekonič i dalje postoji. Nalazi se u srcu Žombolja i to je razlog zašto se zove „unutrašnji“ dvorac. To je bilo sedište porodice. Nažalost, ne postoje podaci o godini izgradnje, iako je sigurno izgrađen pre dvorca Čito. Pretpostavlja se da je izgrađen početkom 19. veka, u vreme kada se pukovnik Jožef Čekonič (u to vreme već i general) povukao sa komandnog položaja na farmi Mezeheđeš i penzionisao na svom imanju u Žombolju.

Od 1937. dvorac je dom gradonačelnika. Zgradi je menjan spoljašnji izgled nekoliko puta. Dvorac je nekada imao dvorište sa južne strane koje se pružalo ispred parka od šest jutara – ovde se danas nalazi ulaz u gradonačelnikove kancelarije. Originalni tlocrt zgrade u obliku slova U pretvoren je u oblik slova L kada je istočno krilo srušeno 1907/1908.

Krajem 19. veka dvorac je bio sedište udovice, grofice Leontine Čekonič i ovde je dočekivala druge članove porodice za vreme njihovih kraćih ili dužih poseta. Opština Žombolj, nakon dugih pregovora sa članovima plemićke porodice, konačno je kupila dvorac 1935. i započela renoviranje. Trenutnom izgledu zgrade nije posvećeno dovoljno pažnje i enterijer ne odiše atmosferom starih dana. Dotrajala fasada i zapušteno predsoblje ostavlja loš utisak, podsećajući posetioce na uništenje zaostavštine Čekoniča.

Stanovnici Žombolja i dalje rado pričaju legende koje su inspirisane dvorcem, naročito one koje pričaju o podzemnim tunelima. Jedna takva legenda kaže da je tunel sagrađen ispod dva dvorca tako da bi Franc Jozef i kraljica mogli da doputuju kočijom od Beča do Banata. Druga legenda spominje postojanje tunela koji vodi do dvorca u Srpskoj Crnji ispod granice sa Srbijom. Činjenica je da postoje ulazi u pećine koji su vidljivi na lokacijama dva dvorca Čekoniča, ali podzemni put za Beč ili Srbiju još nije otkriven.

Post Author: