Kula – Čakovo

Tvrđava u čakovu – utvrđenje ili dvorac – prvi put je pomenuta u 14. veku, a dokumenti ga pominju kao „rimsko utvrđenje Čak (castrum Chaak)“, jedno od poseda velikih feudalnih gospodara po imenu Čaki. „Rimsko utvrđenje Čak“ bilo je u stvari srednjovekovno plemićko utvrđeno mesto zaštićeno od okolnih reka i imalo je unutrašnju kulu, ili kako je poznata u literaturi, „donjon“. Ova srednjovekovna tvrđava, sagrađena kao tačka otpora, trebalo je da omogući sklonište u slučaju opasnosti.

Kula je, naravno, bila okružena utvrđenim zidom od kojeg, nažalost, ništa nije ostalo nakon što je srušen 1701. Zbog nedostatka arheološkog iskopavanja položaj zidova i dimenzije stare tvrđave mogu se odrediti samo otprilike.

Na prvi pogled, primećuje se masivnost tornja. Zgrada je napravljena od pečenih cigala koje su slagane jedna na drugu širom stranom i spojene visokokvalitetnim malterom. Osnova kule ima četvrtast oblik i dimenzije su joj 10,5 x 9,8 m, a puna visina je 23,7 m, uključujući i grudobran.

Kula visoka četiri sprata sastoji se od prizemnog dela, tri nivoa i odbrambene terase na vrhu zgrade. Prostorija u prizemlju ima plafon iz četiri dela, nakon kojeg se nalaze još tri dodatna sprata bez prozora koji su bili prostorije u kojima se živelo. Zid na vrhu zgrade okružuje odbrambenu terasu kao bastion. Plafon svakog pojedinačnog sprata napravljen je od ukrštenih greda koje su ugrađene u zidove i pokrivene debelim hrastovim daskama. Kako broj spratova raste, tako se smanjuje širina zidova. Zidovi u prizemlju su debeli 2,7 m, a na nivou terase samo 1,1 m. Postoji mali broj otvora, uglavnom se nalaze na višim spratovima, dodatno smanjujući pritisak težine masivnih zidova na niže spratove i prizemlje. Svi prozori imaju oblik puškarnica, dugački su i uski, neki od njih su četvrtasti, ali većina ima luk na vrhu. Držači luka su takođe vidljivi, i što je karakteristično za gotski stil, veličina im se smanjuje od vrha prema dnu.

U septembru 1551. Turci su opseli i zauzeli tvrđavu u Čakovu. Osvajači su popravili kulu i zatvorili rupe nastale za vreme opsade. Za vreme turske okupacije, novi otvori su napravljeni u zidovima tornja za potrebe artiljerije. Ove rupe su trenutno zapušene.

Tvrđava oko kule u Čakovu morala je biti srušena 1701. godine, a samo je kula ostala kao barbakana. Nakon što su Turci proterani iz Banata, nakon austrijsko-turskog rata od 1716. do 1718. godine, zgrada više nije bila zanimljiva austrijskoj vojsci. Sačuvala je svoj prvobitni oblik, a pored nje, koristeći materijale ostale nakon rušenja utvrđenja, napravljena je kasarna za graničare 1726.

Između 1962. i 1963. vršeni su radovi ojačavanja kule. Uspeli su da osposobe stare puškarnice i odbrambenu terasu na vrhu, a rupe u zidovima popravljene su posebnim ciglama rađenim po meri. Nažalost, nove cigle su stavljene koristeći cement. Na sreću, restauratori nisu promenili strukturalne elemente kule, samo su radili na ojačavanju.

Kula je trenutno ograđena i ne može joj se prići. Ipak, za vreme naše posete saznali smo da će 2017. godine, zahvaljujući velikom programu obnove, kula ponovo biti otvorena za posetioce.

Post Author: